Güntay Şimşek
Japonya’da gerçekleşen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump görüşmesinin yankıları devam ediyor. Ancak görüşmenin ayrıntılarını okumakta, yorumlamakta nedense bazı yanlış çıkarımlar yapılıyor. Türkiye adına beklenmedik şekilde olumlu bir gelişme yaşandığı ortada. Ancak S-400 ve F-35 tartışmaları bu açıklamalar sonrası nasıl bir havaya girecek henüz kestirmek zor.
Türkiye’nin S-400’ler için ortak komisyon kuralım önerisine ABD’den bir karşılık gelmedi. Toplantı da bu konuya değinilmedi. Eğer böyle bir gelişme olursa S-400 ve F-35 tartışması Türkiye adına daha da olumlu bir noktaya gelebilir.
Osaka’da kentinde düzenlenen G-20 zirvesi kapsamında gerçekleşen ikili görüşmelerde Trump, her tarafa pozitif mesajlar verdiği için temkinli olmak gerekir. Fakat Trump’ın Türkiye ile ilgili sözleri, diğer ülke liderleriyle yapılan konuşmalara göre pozitifliğin de bir adım ötesinde net mesajlar içeriyor.
İki liderin toplantısında Türk-Amerikan ikili ticaret hacminin 75 milyara dolara çıkarılması ve stratejik ortaklık ilişkisinin devam ettirilmesine dönük değerlendirmelerde önemli, ancak bu hususta yıllardır ABD tarafı söz veriyor, icraata geçmiyor. Stratejik ortaklık vurgusu yapılmasına rağmen stratejik sorunlar yaşanıyor. ABD’deki güç dengeleri ve Türkiye’nin bölgedeki konumu iki tarafında ajandasında önemli yer tutuyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, ABD’nin Türkiye’ye bir yaptırım uygulamasının söz konusu olup olmadığı sorusuna verdiği cevaba ve Türk Hava Yollarının 100 uçak alacak vurgusuna gelince… Bu konu kamuoyunda yanlış anlaşıldı veya bazıları yanlış yorumluyor diyebilirim.
Cumhurbaşkanı; “Yaptırım konusunda Sayın Trump yaptığı açıklamada açıklıkla böyle bir şeyin olmayacağını da kendisinden özellikle dinlemiş olduk. S-400 yürürken ABD’den Boeing uçakları alıyoruz. 100 adet Boeing uçağını alıyoruz. Serbest piyasa ekonomisinin olduğu dünyada bunları karıştırmayacağız.’
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın altını çizdiği husus hâlihazırda Türk Hava Yollarının Boeing’e vermiş olduğu siparişleri içeriyor. Zira 31 Mart 2019 rakamlarıyla THY 2023’e kadar Boeing’den kesin olarak siparişini verip, anlaşmalara imza attığı tam 96 uçak teslim alacak. (787-9 modelden 25 adet, 737 MAX’lerden 68 ve 777F kargo uçaklarından 3 adet.) Bu rakamlara opsiyonel siparişler de dahil değil.
Medyada yanlış yorumlandığı gibi THY, ABD’nin S-400 baskısı sebebiyle Boeing’e mevcut siparişlere ilave olarak 100 uçak daha sipariş vermeyecek. Yani ‘Türkiye bir bedel ödeyecek. 100 uçak sipariş edecek.’ Şeklinde sunulması doğru değil. Bilgi yanlış olunca, yorumlarda saçma sapan olabiliyor.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
