Türkiye havacılık sektörü, 2025 yılında transit yolcular da dahil olmak üzere toplam 247 milyon 163 bin yolcuya hizmet vermiş. İç hat yolcu sayısı 101 milyon 655 bin, dış hat yolcu sayısı ise 145 milyon 362 bin olmuş. Büyüme oranı %7,1. Bu sene havacılık sektörünün beklediği büyüme ise en az %8 seviyesi.
Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü, yolcu rakamlarını giden ve gelen yolcuları sayarak elde ediyor. Diğer ifadeyle Erzurum’dan İstanbul’a uçan yolcu iki defa sayılıyor. Erzurum’da uçağa binen birisi burada giden yolcu, İstanbul’da ise gelen yolcu olarak raporlara giriyor. Dolayısıyla rakamlara bu gözle de bakılmasında fayda var. Hatta İstanbul Havalimanı veya diğer meydanların yolcu rakamları analiz edilirken de “önce 2, sonra 3” kuralını dikkate almak gerekir.
İşletmeci şirketler toplam hizmet verilen yolcu sayısını ikiye bölüp ağırlıklı hesapları giden yolcu üzerinden yaparlar. Giden yolcu da havalimanı yolcu vergi kriterlerine göre üçe ayrılır: iç hat, dış hat ve transit. Uluslararası hizmet veren havalimanlarında bu kategorilerde yolcu dağılımı farklılık gösterir.
Neticede havalimanları önemli gelir kalemini yolcu vergileri üzerinden sağladığı için bilançolarda bu detaya önem verirler. Günümüzde tüm havalimanları için en değerli yolcu kategorisi de direkt dış hat uçanlardır. Bu durum havayolları için de önemlidir.
Mesela turizm odaklı Antalya’da pek fazla transit yolcu olmadığı dikkat çeker. Buralarda dış hat yolcusu, direkt uçan yolcudur. Bu açıdan bakıldığında Antalya Havalimanı, dış hat yolcuda en verimlilerin başında geliyor. Antalya Havalimanı geçen yıl 39 milyon 160 bin yolcu ağırlamış. Bunun 32 milyonu dış hat yolcusu. 2025’te bir önceki yıla göre gerçekleşen büyüme oranı ise %1 seviyesinde olmuş. Bu sene ise en az Antalya özelinde %5 oranında bir artış tahmini yapılıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri de turist artışında beklenmedik bir gelişme olmazsa bu rakamın üzerinde gelişme bekliyor.
Türkiye’nin dünyaya açılan en önemli hava kapısı olan İstanbul Havalimanı, 2025 yılında 84 milyon 457 bin yolcu ağırlamış. Yıllık büyüme oranı %5 olmuş. Şu detayı da vermek gerekir: Büyük havalimanlarının her açıdan rakamları da büyük olduğu için büyüme oranları küçük gibi görünebilir. Dünyadaki tüm büyük meydanlarda (HUB) durum böyledir. Ama sadece büyüme rakamları bile birçok meydanın ağırladığı yolcu sayısından fazladır.
Ulaştırma Bakanlığı’na ile direkt bağı olmayan ve DHMİ çatısı altında hizmet vermeyen tek meydan olan İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı ise geçen yıl en fazla büyümeye gerçekleştiren meydan konumunda. 2025’teki yolcu sayısı 48,4 milyonu aşmış. İç hatlarda 21 milyon 196 bin, dış hatlarda 27 milyon 223 bin yolcu ağırlamış. 2024 yılına kıyasla yolcu trafiği %17 oranında artmış. Avrupa’nın en yoğun 10 havalimanı arasına giren Sabiha Gökçen’de aynı zamanda bir dönüşüm söz konusu. Önceki yıllar iç hat trafiği ağırlıkta olan meydanda dış hat yolcu sayısı %55 oranını aşarak baskın hale gelmiş durumda. Transit yolcu oranı da düşük olduğu için bu tablo yüksek verimlilik anlamına geliyor. Sabiha Gökçen’de yüzde 60 pazar payına sahip olan Pegasus Havayolları da geçen yıl %15 büyüyerek 43,26 milyon yolcu taşımış.
İstanbul Havalimanı’ndan, tek merkezden dünyanın en fazla noktasına uçan THY, geçen yılı 92,6 milyon yolcuya %8,8 büyümeyle kapatmış. Bölgemizde ve dünyada yaşanan gergin atmosfere bakıldığında, THY büyüklüğündeki bir havayolu için tahminlerin üzerinde bir büyüme rakamı. AJet yolcu rakamlarının da THY verilerine dahil olduğunu hatırlatayım. THY’nin direkt dış hat yolcusu 40 milyona, dıştan dışa transfer yolcu sayısı 36 milyona, iç hat yolcu sayısı ise 18 milyona yaklaşmış durumda.
İstanbul Havalimanı ile Sabiha Gökçen Havalimanı rakamlarını birleştirdiğimizde, Türkiye havacılığının İstanbul odaklı olduğu ortaya çıkıyor. İstanbul’daki iki havalimanı, iki ayrı konseptteki havayollarının (THY/AJet -Pegasus) katkısıyla ile ülke genelindeki tüm meydanlardan daha fazla yolcuya hizmet vermiş. Bu iki meydana bir de genel havacılık hizmeti veren Atatürk Havalimanı eklendiğinde İstanbul’un havacılıktaki konumu daha da farklılaşıyor.
Netice itibarıyla ülkemiz havacılık sektörü, her türlü olumsuz hadiseye rağmen 2025’i büyüyerek kapattı. 2026’dan beklentiler ise çok daha fazlası…
YAZININ TAMAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN
Yazarın Diğer Yazıları
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
