Çin, önümüzdeki beş yıl içinde uzay tabanlı yapay zeka veri merkezleri kurarak enerji yoğun hesaplama süreçlerini yörüngeye taşımayı hedefliyor. Plan, ABD’li rakip SpaceX’in uzayda veri merkezi projeleriyle hızlanan küresel rekabete doğrudan yanıt niteliği taşıyor.
Çin, önümüzdeki beş yıl içinde uzay tabanlı yapay zeka veri merkezleri kurmayı planladığını açıkladı. Devlet medyasında yer alan haberlere göre bu adım, Elon Musk‘ın sahibi olduğu SpaceX’in uzayda veri merkezi kurma planlarına meydan okuma olduğunu belirtti.
Devlet televizyonu CCTV’nin aktardığı beş yıllık kalkınma planına göre, Çin’in ana uzay yüklenicisi China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC-Çin Havacılık, Uzay Bilim ve Teknoloji Şirketi), “gigawatt sınıfı uzay dijital yapay zeka altyapısı” inşa etmeyi hedefliyor. Bu kapsamda kurulacak veri merkezlerinin, Dünya’dan gelen verileri yörüngede işleyebilecek kapasitede olacağı belirtildi.
Rapora göre yeni sistem, bulut, kenar ve terminal yeteneklerini entegre edecek şekilde tasarlanacak. Böylece bilgi işlem gücü, depolama kapasitesi ve iletim bant genişliği uzayda bütünleşik olarak kullanılabilecek.
Güneş enerjili veri merkezi uyduları gündemde
ABD tarafında ise SpaceX’in, karasal enerji ve altyapı kısıtlamalarına alternatif olarak uzay tabanlı yapay zeka veri merkezleri geliştirmeyi planladığı biliniyor. Şirketin bu projeleri, planlanan 25 milyar dolarlık büyük halka arzdan sağlanacak kaynaklarla finanse etmesi öngörülüyor. Elon Musk, Davos’ta yaptığı açıklamada, güneş enerjisiyle çalışan veri merkezi uydularının iki ila üç yıl içinde fırlatılabileceğini söylemişti.
Musk, “Uzayda güneş enerjisiyle çalışan veri merkezleri kurmak çok kolay… Yapay zekayı yerleştirmek için en düşük maliyetli yer uzay olacak ve bu en geç iki, en geç üç yıl içinde gerçekleşecek” dedi.
Yörüngede güneş enerjisi üretiminin, yerdeki panellerden beş kat daha fazla güç üretebileceğini belirtti.
2030 hedefi: “Uzay Bulutu” planı
CASC’nin Aralık ayında yayımladığı politika belgesinde, 2030’a kadar “gigawatt sınıfı” güneş enerjisiyle çalışan hub’ları kullanarak endüstriyel ölçekte bir “Uzay Bulutu” oluşturmak için AI işlemenin enerji yoğun yükünü yörüngeye kaydırmayı planlıyor.
Belge, uzay tabanlı güneş enerjisinin AI hesaplamasıyla entegrasyonunu, Çin’in ekonomik kalkınma yol haritası olan yaklaşan 15. Beş Yıllık Plan’ın temel direği olarak tanımlıyor.
Aynı plan kapsamında Çin’in, önümüzdeki beş yıl içinde suborbital uzay turizmi uçuşlarını başlatmayı ve ilerleyen aşamada yörünge turizmini geliştirmeyi hedeflediği de bildirildi.
Uzayda ticari ve stratejik rekabet kızışıyor
Çin ve ABD, uzay faaliyetlerini ticari olarak sürdürülebilir hale getirmenin yanı sıra askeri ve stratejik üstünlük sağlamak amacıyla rekabet ediyor. CASC, 2045 yılına kadar Çin’i “dünya lideri bir uzay gücü” haline getirmeyi hedefliyor.
Ancak Pekin’in şu ana kadar karşılaştığı en büyük engel, yeniden kullanılabilir roket testlerini henüz tamamlayamamış olması olarak öne çıkıyor. ABD’li rakibi SpaceX’in Falcon 9 yeniden kullanılabilir roketi, Starlink ağı aracılığıyla düşük Dünya yörüngesinde (LEO) neredeyse tekel konumuna ulaşmasını sağladı ve aynı zamanda yörünge uzay turizmi uçuşlarında da kullanılıyor.
Yeniden kullanılabilir roket teknolojisi, fırlatma maliyetlerini ciddi biçimde düşürerek uyduların uzaya daha düşük maliyetle gönderilmesini mümkün kılıyor. Resmî verilere göre Çin, hızla gelişen ticari uzay girişimlerinin desteğiyle geçen yıl 93 uzay fırlatması gerçekleştirerek rekor kırdı.
Çin’den yeni adım: Yıldızlararası Navigasyon Okulu
CASC’nin uzay tabanlı yapay zeka ve enerji projeleri, Çin’in Salı günü Çin Bilimler Akademisi bünyesinde ilk Yıldızlararası Navigasyon Okulu’nu açmasının hemen ardından duyuruldu. Yeni okul, yıldızlararası itiş gücü, derin uzay navigasyonu ve ileri seviye uzay teknolojileri alanlarında uzman insan kaynağı yetiştirmeyi hedefliyor.
Yeni kurum, Çin’in stratejik odağını Dünya’ya yakın yörünge operasyonlarından derin uzay keşiflerine kaydırma hedefini de ortaya koyuyor. Xinhua, açılışa ilişkin haberinde, “Önümüzdeki 10 ila 20 yıl, Çin’in yıldızlararası navigasyon alanında sıçramalı bir gelişme için fırsat sunuyor. Temel araştırmalardaki özgün yenilikler ve teknolojik atılımlar, derin uzay keşiflerinin modelini yeniden şekillendirecek” ifadelerine yer verdi.
ABD ise, 1972’deki son Apollo görevinden bu yana insanlı uçuş yapılmayan Ay’a astronot göndermeye hazırlanırken, bu süreçte Çin’den giderek artan bir rekabetle karşı karşıya bulunuyor.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
