KAAN, en uygun 5. nesil savaş uçağı olacak

Türkiye tarafından geliştirilen Milli Muharip Uçak KAAN’ın 10-12 milyar dolarlık maliyetle geliştirileceği belirtiliyor. Yerli savaş uçağı bu rakamla en uygun 5. nesil savaş uçağı olacak.

Haber Aero olarak üretim, geliştirme ve donanım maliyetleriyle dünyanın en pahalı savaş uçaklarını araştırdık. Havacılık dünyasında bazı uçaklar yalnızca bir ulaşım aracı değil; stratejik güç, prestij ve ileri teknolojinin somut karşılığı olarak öne çıkıyor. Türkiye de bu alanda Hürkuş, Hürjet ve KAAN ile öne çıkıyor.Peki gökyüzünün hakimi savaş uçaklarının geliştirme maliyetleri ne kadar?

İşte dünyanın en yüksek bütçeyle geliştirilen savaş uçakları…

• Lockheed Martin F-35 Lightning II: 1,7 trilyon dolar

F-35 savaş uçağı tarihin en pahalı askeri havacılık programı olarak kabul ediliyor. Lockheed Martin tarafından geliştirilen müşterek savaş uçağının program maliyetinin yaklaşık 1,7 trilyon dolar olduğu belirtiliyor. Türkiye’nin üretici ortaklarından olduğu ve daha sonra program dışı kaldığı F-35 ilk uçuşunu 2006’da yaptı.

F-35’in pahalı bütçeli olmasının en önemlileri nedenleri arasında; 3 farklı uçağın tek programda olması ile 2070’lere kadar sürecek lojistik ve yazılım gereksinimi sıralanıyor. 8 bin 160 kg faydalı yük taşıyabilen savaş uçağı Temmuz 2015’te hizmete girdi. Bugün için 1290’dan fazla teslimatı yapılan F-35’in A versiyonu 80 milyon dolar, B ve C versiyonları ise 100 milyon dolar civarında satılıyor.

• Lockheed Martin F-22 Raptor: 67 milyar dolar

Amerika Birleşik Devletleri’nin ihraç etmediği savaş uçağı F-22 Raptor, yaklaşık 67 milyar dolarlık maliyetle geliştirildi. Uçak başı maliyeti 350 milyon dolar olan savaş uçağı ilk uçuşunu 1997’de gerçekleştirdi. Aşırı pahalı olması bir sorun olarak görülen F-22, üretilen ilk 5. nesil savaş uçağı konumunda. İki adet Pratt & Whitney F119 motoruyla görev yapan F-22, “it dalaşında” en iyi savaş uçağı olarak kabul ediliyor.

• Eurofighter Typhoon: 60-65 milyar dolar

Türkiye’nin filosuna katmak için anlaşma imzaladığı Eurofighter Typhoon savaş uçağı 60-65 milyar dolarlık geliştirme maliyetine sahip. İngiltere, Almanya, İtalya ve İspanya tarafından üretilen savaş uçağı 1994’te gökyüzü ile buluştu. 2003 yılında hizmete giren Avrupa’nın savaş uçağı 4,5 nesil olarak üretiliyor. 2 adet Eurojet EJ200 turbofan motorla görev yapan Eurofighter Typhoon, konfigürasyonuna göre 90 ile 120 milyon dolara satılıyor.

• Dassault Rafale: 45-50 milyar dolar

Fransız Dassault tarafından geliştirilen Rafale’ın, 45-50 milyar dolarlık program maliyeti var. 4.5 nesil, tam çok rollü savaş uçağı, aynı sortide hava-hava, hava-yer ve deniz görevlerini yapabilmesiyle öne çıkıyor. İlk uçuşunu Temmuz 1986’da yapan Rafale’ın deniz versiyonu 2001’de, hava kuvvetleri versiyonu ise 2006’da hizmete girdi.

2 adet Safran M88-2 turbofan motorla görev yapan Rafale, 9 bin 500 kg faydalı yük taşıyabiliyor. Dassault Rafale 100 ile 130 milyon dolar civarında birim maliyete sahip.

• 

  Sukhoi Su-57: 40 milyar dolar

Rusya’nın 5. Nesil savaş uçağı Su-57, yaklaşık 40 milyar dolarlık maliyetle geliştirildi. Henüz tam olarak hizmete girmeyen Su-57, Ocak 2010’da ilk uçuşunu yaptı. 2020 yılında sınırlı sayıda hizmete giren Rus savaş uçağında, motor gecikmeleri, düşük üretim sayısı ve yaptırımlar sorun olarak öne çıkıyor. Uçağın sıkıntı yaratan Saturn AL-41F1 motoru Izdeliye 117 ile değiştirilecek. 10 bin kg faydalı yük taşıyabilen Su-57’nin farklı konfigürasyonlara göre 40 ile 75 milyon dolar arasında satılabileceği ifade ediliyor.

• Lockheed Martin F-16 Falcon: 18,7 milyar dolar

Lockheed Martin üretimi F-16 Savaşan Şahin, 1981 tarihli ABD Hükümeti Denetleme Ofisi raporuna göre, 18,7 milyar dolarlık bütçeyle geliştirildi. Türk Hava Kuvvetleri’nin önemli gücünü oluşturan savaş uçağı, bugünkü rakamla yaklaşık 40 milyar dolarlık geliştirme maliyeti olduğu ortaya çıkıyor. İlk uçuşunu Ocak 1974’te yapan savaş uçağı Ağustos 1978’de hizmete girdi.

Günümüzde Block-70 en son modeli 4,5 nesil olarak öne çıkıyor. Pratt & Whitney F100 veya General Electric F110 motoruyla görev yapan F-16, 7 bin 700 kg faydalı yük taşıyabiliyor. Savaşan Şahin’in Blok 70/72 versiyonu 60-65 milyon dolardan satılıyor.

• Milli Muharip Uçak KAAN: 10-12 milyar dolar

Türkiye tarafından geliştirilen Milli Muharip Uçak KAAN’ın geliştirme maliyeti, resmi kaynaklarda belirtilmese de 10-12 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Bu rakam, 5. nesil bir savaş uçağı programı için uluslararası karşılaştırmalarda görece daha mütevazı bir seviye olarak kabul ediliyor.

Uluslararası raporlarda, KAAN’ın birim uçak maliyetinin ise 80 ile 110 milyon dolar civarında olacağı ifade ediliyor. İlk aşamada 2 adet General Electric F110 motorlarla görev yapacak olan KAAN, Şubat 2024’te gökyüzü ile buluştu. 10-12 ton faydalı yük kapasitesi olacak yerli savaş uçağının 2028-2029 yıllarında envantere girmesi planlanıyor.

• KAI KF-21 Boramae: 7,8 milyar dolar

Güney Kore tarafından geliştirilen KF-21 Boramae’nin yaklaşık 7,8 milyar dolarlık program bütçesi olduğu belirtiliyor. 4.5 nesil çok rollü savaş uçağı, 2 adet General Electric F414 motorlarla hizmet verecek. Temmuz 2021’de ilk uçuşunu yapan KF-21’de geliştirme uçuş testleri tamamlandı ve uçak seri üretime geçiş için onay aldı.

Savaş uçağında seri üretimden çıkan ilk uçakların 2026 yılının ikinci yarısında Kore Hava Kuvvetleri’ne teslim edilmesi öngörülüyor. KF-21 Boramae’nin 80 ile 110 milyon dolar arasında birim maliyeti olacağı hesaplanıyor.