Avrupa Sayıştayı, Avrupa Savunma Sanayi Programı (EDIP) kapsamında finansman için uygunluk kriterleri konusunda bölünmüş durumda olan AB savunma sanayisini desteklemek için daha sağlam bir tasarım ve gerçekçi hedefler çağrısında bulundu.
Avrupa Sayıştayı (ECA) Perşembe günü yayınladığı bir görüşte, Avrupa Birliği’nin (AB) 1,5 milyar euroluk “amiral gemisi” Savunma Sanayi Programı’nın (EDIP) hedeflerine ulaşmak için yeterli bütçeye sahip olmadığını belirtti.
Avrupa Komisyonu programı, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Mart 2024’te bloğun savunmasında daha uzun vadeli yapısal bir artış öncesinde geçici bir önlem olarak önermişti.
Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, AB’nin Rus tehdidine karşı kapasite geliştirme çabaları çerçevesinde Litvanya’dan Andrius Kubilius’u savunma komiseri olarak atadı.
Düzenleyici planlar hala kanun yapıcılar tarafından gözden geçirilirken, bloğun resmi denetçileri daha sağlam bir politika tasarlanması gerektiğini düşünüyor.
Görüşten sorumlu AB denetçisi Marek Opioła, “Politika hedefleri, önerilen bütçe ve zaman çizelgesi arasında doğru dengeyi bulmak da gereklidir,” dedi.
Gerçekçi hedef belirlenmesi çağrısı
AB’nin Lüksemburg merkezli mali gözlemcisi 41 sayfalık belgede, finansmanın ölçülebilir bir etkisi olmayan çok çeşitli projelere dağılabileceği uyarısında bulundu ve 2027 sonuna kadar gerçekçi hedefler belirlenmesini tavsiye etti.
AB denetçileri ayrıca Komisyon’a, 2028’de başlayacak olan bir sonraki yedi yıllık harcama programında savunma kabiliyetlerini arttırmak için uzun vadeli bir finansman stratejisi düşünmesi çağrısında bulundu.
Sektörün de bu endişelerden bazılarını paylaştığı görülüyor.
Euronews tarafından görülen ve 24 Eylül’de üye ülkelere gönderilen bir pozisyon belgesinde 28 Avrupalı savunma şirketi, AB mali desteğinin yerel sektörü hedeflemesi gerektiğini belirtti.
İmzacıları arasında Leonardo, SAAB, Airbus, Rheinmetall ve Indra’nın da bulunduğu belgede, kısa vadeli planın “2028’den sonra daha uzun vadeli ve daha iddialı bir program için hızlı bir şekilde dersler çıkarmak üzere bir test yatağı olarak da hizmet etmesi gerektiği” ifade edildi.
Program barış zamanı için uygun olsa bile şirketler, hızlı idari prosedürlere ve daha kısa zaman çizelgelerine dayanan, kriz sırasında siyasi olarak etkinleştirilebilecek bir acil durum bölümü çağrısında bulunuyor.
“Önerilen yönetmeliğin sınırlı ömrü içinde, böyle bir bölüm uygulamada geçerli olmayabilir ancak olası bir devam programı için şimdiden bir plan görevi görmelidir,” denildi.
AB endüstrisi, finansmanın en az yüzde 65’i blok içinden gelen ürünlerle sınırlandırılmasını istiyor. Ancak bazıları bu rakamın yüzde 80’e kadar çıkması için bastırıyor ve sektör genel olarak daha düşük bir rakamı sadece gelecek için bir “başlangıç noktası” olarak görüyor.
İmzacılar, “Bu yaklaşım, üye devletlerin AB üyesi olmayan tedarikçilerden alım yapmasını ya da AB tarafından finanse edilen bu aracın çerçevesi dışında İngiltere gibi diğer benzer düşünen ortak olmayan Avrupalı ortaklarla işbirliği yapmasını engellemeyecektir,” diye ekledi.
Euronews’e konuşan bir AB diplomatı, başlangıçta konunun 2 Ekim Çarşamba günü görüşülmesinin planlandığını ancak sonradan gündemden çekildiğini söyledi. Henüz yeni bir tarih belirlenmediğini de sözlerine ekledi.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
