Trump yönetiminin açıkladığı nükleer enerji anlaşması ile ABD hükümeti, Westinghouse reaktörlerinin finansmanı ve izin süreçlerini desteklemek üzere yaklaşık 80 milyar dolarlık teşvik sağlayacak.
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi bu hafta başında açıklanan dev nükleer enerji anlaşması ile, ABD hükümetinin yeni Westinghouse reaktörleri için onay ve izin süreçlerini hızlandırmak üzere milyarlarca dolarlık teşvik sağlayacağını duyurdu.
Anlaşma kapsamında, Kanada merkezli Cameco Corporation ve Brookfield Asset Management ile işbirliğiyle yaklaşık 80 milyar dolar değerinde Westinghouse reaktörleri için finansman düzenlenecek ve izin-onay süreçlerine devlet desteği verilecek.
Plan çerçevesinde, ABD hükümeti finansmanı sağlamanın karşılığında gelecekteki kârların yüzde 20’sini ve şirketin değeri 2029’a kadar 30 milyar doları aşarsa potansiyel olarak yüzde 20 hisseyi elde etme hakkını da alacak. Bu anlaşma, ABD atom enerjisi alanında son on yılın en iddialı planlarından biri olarak görülüyor ve Trump’ın yapay zeka veri merkezlerine yönelik artan talebi karşılamak için enerji üretimini en üst düzeye çıkarma gündemini yansıtıyor.
Güvenlik ve çevre endişeleri
Ancak güvenlik savunucuları ve düzenlemeciler, bu büyüklükte teşviklerin nükleer kazaları önlemeye yönelik düzenleyici denetimi gölgeleyebileceği uyarısında bulunuyor. Nükleer Düzenleme Komisyonu’nun (NRC) eski başkanı Greg Jaczko, geçmişteki en kötü nükleer kazaları (Three Mile Island accident, Chernobyl disaster, Fukushima Daiichi nuclear disaster) hatırlatarak, “Hepsinin nedenlerinden biri yetersiz düzenleyici bağımsızlıktır” dedi.
Beyaz Saray ise yaptığı açıklamada güvenlik endişelerinin asılsız olduğunu belirtti ve “Düzenleme rejimi aynı kalıyor, herhangi bir değişiklik yapılmıyor. Anlaşmada düzenleme değişikliklerine ilişkin herhangi bir madde bulunmuyor” ifadelerini kullandı.
Büyük iş gücü ihtiyacı soru işareti
TD Cowen (yatırım bankası) analistleri, bu hafta müşterilerine gönderdikleri bir araştırma notunda, anlaşma sonucunda Westinghouse’un 2030 yılına kadar birkaç milyon eve elektrik sağlayacak kadar gigawatt kapasiteli 10 yeni büyük ölçekli reaktör inşa etmesini beklediklerini belirtti. Genellikle yeni bir nükleer santral inşası, sıkı izin gereklilikleri, yüksek maliyetler ve karmaşıklıklar nedeniyle yaklaşık 10 yıl sürüyor.
Clean Air Task Force şirketinin nükleer düzenleme ve teknoloji uzmanı Patrick White, “Nükleer düzenleme zamanında ve öngörülebilir olmalı; bu hem şirketlerin hem de halkın yararına” dedi. Michigan Üniversitesi’nden nükleer uzman Todd Allen ise, Westinghouse reaktörlerinin tasarımının sağlam olduğunu ancak “acil zaman çizelgesi ve büyük iş gücü ihtiyacı” nedeniyle projelerin ne kadar hızlı ilerleyebileceğini sorguladı.
Güvenlik etkileri göz ardı edilebilir mi?
Westinghouse’un ABD’deki önceki büyük projesi, Georgia’daki Georgia Power için inşa edilen iki reaktöre ait idi. Ancak bu proje 2017 yılında şirketin iflas korumasına başvurmasına yol açtı. İnşaat yaklaşık yedi yıl gecikti ve maliyeti 35 milyar dolar civarında oldu.
Georgians for Affordable Energy örgütünün direktörü Patty Durand, bu projede hızlı izin verme sürecinin iklim değişikliğiyle ilişkili riskleri göz ardı edebileceğinden endişe duyduğunu belirtti. Şiddetli kuraklıklar gibi faktörlerin, reaktörlerin aşırı ısınmasını önlemek için enerji üretimini kısıtlamaya yönelttiğini söyledi.
Westinghouse, modüler tasarım olan AP1000 tipi reaktörleriyle ilgili bazı sahada performans ve parçaların uyumsuzluğu gibi sorunlarla karşılaştı. Örneğin, bazı parçaların sahaya ulaştığında boyutlarının yanlış olması gecikmelere neden olmuştu.
Silah kontrol örgütü Union of Concerned Scientists’ın fizikçisi Edwin Lyman ise, Trump yönetiminin yeni reaktörlerin izin sürecinde Nükleer Düzenleme Komisyonu üzerinde çok fazla baskı uygulayabileceğinden endişe ettiğini söyledi. Lyman, “Beyaz Saray NRC’yi tamamen ele geçirirse ve komisyon bağımsızlığını yitirirse, tercih edilen projelerin güvenlik etkileri ne olursa olsun hızlandırılmasına aracılık edebilir; bu tehlikeli bir durum” dedi.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
